Χωρίς Ίχνος (1988)

Spoorloos

                                               Γράφει ο Αργύρης Κ.

Ένα ερωτευμένο ζευγάρι, ο Rex και η Saskia, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στην Γαλλία, κάνουν στάση σε ένα πολυσύχναστο σταθμό εξυπηρέτησης. Εκεί η Saskia ξαφνικά εξαφανίζεται, και ξεκινάει για τον Rex μια περιπέτεια αναζήτησης. Ψάχνει παντού να βρει τα ίχνη της, ώσπου μια μέρα μετά από τρία χρόνια, λαμβάνει μια κάρτα από έναν άνθρωπο που ξέρει τι απέγινε η γυναίκα του.

Σε αυτό το ατμοσφαιρικό, ψυχολογικό θρίλερ, οι βασικοί πρωταγωνιστές και ο ρόλος τους, μας αποκαλύπτονται από πολύ νωρίς. Το κυρίαρχο στοιχείο στο  Spoorloos, είναι η αποτύπωση του ψυχολογικού προφίλ των δύο αντρών. Η μανιώδης επιμονή του Rex, που έχασε έτσι αναπάντεχα τη κοπέλα του, σε παράλληλη σύνδεση με την καθημερινή ζωή του ψυχοπαθή, κοινωνιοπαθή* καθηγητή, που φαίνεται  ότι  ευθύνεται για την εξαφάνιση της. Όλα αυτά παρουσιάζονται με ένα ρεαλιστικό και απόκοσμο τρόπο. Μέσα από τη "φυσιολογική" οικογενειακή ζωή, και το  σαρκαστικό  χιούμορ του αδίστακτου Raymond, βλέπουμε μια εκλογίκευση της ψυχοπάθειας και της διαστροφής. Αποφεύγοντας να κάνει λάθη, και προετοιμάζοντας με μαθηματική ακρίβεια τις πράξεις του, κάνει το θεατή συνεργό, στις αρρωστημένες επιδιώξεις του, αλλά ταυτόχρονα, του δημιουργεί και μια τεράστια ανασφάλεια. Μία ανατριχιαστική αίσθηση μας στοιχειώνει, μπαίνοντας, στην θέση των υποψήφιων θυμάτων, και στον ψυχικό κόσμο των ηρώων της ταινίας, που διαρκεί ως την τελευταία σκηνή. Με απέριττη, μινιμαλιστική κινηματογράφηση, και με φόντο τον ποδηλατικό γύρο της Γαλλίας που ακούγεται συνεχώς στο background, στο "Vanishing" επικρατεί μια σχεδόν ονειρική, νοσταλγική ατμόσφαιρα, κάνοντάς το να μοιάζει, ακόμα πιο τρομακτικό και αλλόκοτο, χωρίς να χρησιμοποιούνται σκηνές βίας και κλασσικά κλισέ του είδους. Τα συνεχή φλας μπακ του σεναρίου, και η εμμονή του πρωταγωνιστή για την διαλεύκανση της εξαφάνισης της συντρόφου του, κλιμακώνουν την ένταση, που καταλήγει σε ένα ανεπανάληπτο φινάλε, που μένει για καιρό στη μνήμη.

"Η αγωνία του να μην γνωρίζεις, μπορεί να είναι χειρότερη από τον πόνο της απώλειας" Ένας από τους λόγους που κάνουν αυτή την ταινία καταπληκτική, είναι και οι ερμηνείες. Η παγερή αλλά και χιουμοριστική ερμηνεία από τον Bernard Pierre Donnadieu, με τη γοητευτική του υπουλία, αλλά και της Johanna ter  Steege, που κάνει μια υπέροχη δουλειά, στο σχετικά λίγο χρόνο συμμετοχής της στην ταινία. Στο Vanishing, διακρίνουμε σαφείς επηρεασμούς  από το μετρ του είδους Αλφρεντ Χίτσκοκ, τόσο στο μυστήριο και στο σασπένς, όσο και στο θέμα της ταινίας "την μυστηριώδη εξαφάνιση" (The lady vanishes 1938). Το τελευταίο πλάνο της ταινίας, θυμίζει επίσης το"Psycho" (1960) του Χίτσκοκ. Μπορούμε  να παγιδευτούμε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, και ίσως δεν βγούμε ποτέ από το ιδιωτικό χρυσό αυγό μας - μέχρι και το τέλος της ζωής μας. Ο μεγάλος Stanley  Kubrick,  ήταν  από  τους μεγαλύτερους fan της ταινίας. Την είχε δεί τρεις  φορές, και τηλεφώνησε στον  Sluizer, για να του εκφράσει τον θαυμασμό του και να συζητήσουν για το Spoorloos. Του είπε, ότι ήταν η πιο τρομακτική ταινία που είχε δει ποτέ στην ζωή του. Ο Sluizer τον ρώτησε, ακόμα και από την Λάμψη; Και ο Kubrick  του απάντησε, πως νομίζει ναι! Ο Sluizer σκηνοθέτησε ο ίδιος για το Χόλιγουντ το 1993, το remake της ταινίας του, με πρωταγωνιστή τον Τζεφ Μπρίτζες. Με την αμερικάνικη εκδοχή του, το φιλμ ήταν αδιάφορο, άλλαξε ακόμα και το τέλος της ταινίας, για να ταιριάζει με τα αμερικάνικα πρότυπα, με αποτέλεσμα να ξεχαστεί η ανεπανάληπτη πρώτη επιτυχία του.

*κοινωνιοπάθεια (sociopathy): Είναι μια ψυχική διαταραχή λιγότερο γνωστή στο ευρύ κοινό. Ονομάζεται επισήμως αντικοινωνική διαταραχή της προσωπικότητας, και επηρεάζει τον τρόπο σκέψης, την αντίληψη και τις σχέσεις του ατόμου με τους ανθρώπους γύρω του.Το άτομο είναι δυσλειτουργικό και φέρεται καταστροφικά, χωρίς να έχει αίσθηση «σωστού» και «λάθους» και συχνά παραβλέποντας τα δικαιώματα, τις επιθυμίες και τα συναισθήματα των άλλων

Η ταινία θα προβληθεί την Παρασκευή 13/01 στον δημοτικό κινηματογράφο Αστέρας στην Νέα Ιωνία με δωρεάν είσοδο από τους cineπιβάτες

site: http://cinepivates.weebly.com | e-mail: cinepivates123@gmail.com | facebook: cineπιβάτες

Spoorloos

http://www.imdb.com/title/tt0096163

Ολλανδία

107 λεπτά

Βαθμολογία 9

 

The Sky Above Us (2015)

Άνοιξη του 1999 Βελιγράδι σε μια πόλη που σπαράσσεται από τους Νατοϊκούς βομβαρδισμούς, παρακολουθούμε τον αγώνα ενάντια στον φόβο, μέσα από την ιστορία τριών διαφορετικών ανθρώπων. Η Άννα μια 35χρόνη σταρ του θεάτρου η οποία αρνείται να μπει στα καταφύγια, ο 60χρονος Σλόμπα  αφότου έχει φυγαδεύσει την οικογένεια του εκτός πόλης συνεχίζει ευσυνείδητα να δουλεύει ως τεχνικός στην Σέρβικη τηλεόραση και ο 20κάτι βοηθός του Μπόγιαν, που περνάει τον καιρό του σε ολονύχτια πάρτι με ποτά,σεξ και ναρκωτικά.

Μπορείς να συνεχίζεις να ζεις φυσιολογικά όταν γύρω σου μαίνεται ο πόλεμος; Αυτό το ερώτημα μας θέτει ο Ολλανδός Marinus Groothof με την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία. Καλογυρισμένη σε βάζει στο κλίμα μιας πόλης που προσπαθεί να επιβιώσει και να συνεχίσει να ζει κάτω από φυσιολογικούς ρυθμούς, παρόλο τον βομβαρδισμό που δέχονται οι υποδομές της. Με εξαιρετική φωτογραφία και πολύ καλές ερμηνείες από τους τρεις πρωταγωνιστές.
Εκεί που τα χαλάει είναι όταν προσπαθεί να περάσει τα πολιτικά μηνύματα, ούτε λέξη για το ποιος και γιατί βομβαρδίζει, ενώ εμφανίζει τους κατοίκους του Βελιγραδίου σαν μοιρολάτρες και απαθείς, ενώ είναι γνωστό ότι τον καιρό των βομβαρδισμών, χιλιάδες κόσμου συνέρρεε στα σημεία στόχους, ώστε να γίνουν ανθρώπινες ασπίδες και να αποτρέψουν την καταστροφή τους. Από την άλλη περνάει (αρκετά υπόγεια βέβαια) κάμποσα αντικυβερνητικά μηνύματα,στερώντας την αντικειμενικότητα και  αποδυναμώνοντας έτσι όλο το εγχείρημα. Λογικό αν σκεφτεί κανείς ότι το σενάριο και την σκηνοθεσία την έχει κάνει ξένος και όχι ντόπιος του οποίου μάλιστα η χώρα πρωτοστατούσε στον βομβαρδισμό.
Αν αγνοήσετε την πολιτική πλευρά πρόκειται για ένα αξιόλογο εγχείρημα.

The Sky Above Us

http://www.imdb.com/title/tt3111626/reference

Ολλανδία/ Σερβία

97 λεπτά

Βαθμολογία 6

Borgman (2013)

Γράφει ο Αργύρης Κ

Ο Ολλανδός Alex Van Warmerdam μετά από μια σκηνοθετική πορεία 30 χρόνων περίπου, συνεχίζει να μας εκπλήσσει θετικά με το ιδιαίτερο προσωπικό του στυλ και την σατυρική του διάθεση απέναντι στην ολλανδική (και όχι μόνο) οικογένεια και την δυτική χριστιανική ηθική.

H τελευταία του ταινία το Borgman πήρε πολύ καλές κριτικές απο κοινό και

κριτικούς όταν προβλήθηκε στο festival των Καννών το 2013.
"And they descended upon the Earth to strengthen their ranks."Με αυτήν την βιβλική ρήση ξεκινά η ταινία η οποία σε βάζει από την αρχή στο κλίμα ότι πρόκειται να δείξει κάτι πολύ ιδιαίτερο, με δυσδιάκριτα κίνητρα.
Ένας κυνηγημένος ατημέλητος άνθρωπος ο διαβολικός Καμίελ Μπόργκμαν και η συμμορία του, <εισβάλουν> στην ζωή μιας μεσοαστικής οικογένειας σε προάστιο της Ολλανδίας, με έναν μεθοδικό τρόπο, αλλά  ταυτόχρονα μαγικό και αλληγορικό θα έλεγα...
Η αρχετυπική μάχη του κακού με το καλό όπως έχει περάσει μέσα από τις βιβλικές και χριστιανικές δοξασίες, στα κλειστά πλαίσια μιας φιλήσυχης ευκατάστατης οικογένειας.
Η γοητεία που ασκεί ο πρωτόγονος/παγανιστικός τρόπος σκέψης στον δυτικό αστό και στα παιδιά, η μεταμόρφωση ενός <ηθικού> ανθρώπου σε άγριο ζώο, η αποδόμηση της αστικής τάξης εκ των έσω, ο ρατσισμός και η εναλλακτική παιδεία, είναι κάποιες από τις πολλές αναφορές που ανακαλύπτεις βλέποντας αυτήν την ταινία.

Το Borgman στο οποίο συμμετέχει ως ηθοποιός και ο ίδιος ο Alex van Warmerdam (όπως σχεδόν και σε όλες τις ταινίες του μέχρι τώρα), είναι ένα ψυχολογικό θρίλερ με έντονο μαύρο χιούμορ, που ενώ περνάει έντονα τον εξαναγκασμό στον θεατή, ταυτόχρονα τον κάνει να αφήνεται στην κυνικότητα και να μην ενοχλείται όσο <λογικά> θα έπρεπε!
Όποιος δεν είναι εξοικειωμένος με τον ωμό και παγερό βορειοευρωπαϊκό κινηματογράφο και ξεκινήσει να την δει μόνο ως θρίλερ ίσως απογοητευτεί,εξίσου το ίδιο όποιος την δει μόνο σαν comedy και αμελήσει την καυστική κοινωνική κριτική της στον θεσμό της οικογένειας και την επικρατούσα ηθική.
Το  Teorema (1968) του Pasolini έχει αρκετές ομοιότητες με το Borgman ως προς τους συμβολισμούς τουλάχιστον, και απο τις πιο σύγχρονες ταινίες παρομοίου θέματος εγώ προσωπικά θεωρώ ότι το Borgman είναι μια πιο ολοκληρωμένη πρόταση από ότι το Funny Games του Χάνεκε!
Από τις προηγούμενες ταινίες του ίδιου σκηνοθέτηπροτείνω επίσης το De noorderlingen (1992), De jurk (1996), και την πρώτη του το Abel(1986).
 
Borgman

http://www.imdb.com/title/tt1954315

Ολλανδία

Έγχρωμη 113 λεπτά

  

Karakter(1997)

ελλ.τίτλος: Μοιραίος χαρακτήρας

Βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Ferdinand Bordewijk γραμμένο το 1938, η πολυβραβευμένη ταινία του Mike van Diem  έχει σαν βασικό θέμα την σχέση ενός πατέρα με τον νόθο γιό του.
Βρισκόμαστε στο Ρότερνταμ στην δεκαετία του '20,και ο Dreverhaven (Jan Decleir) ένας αυταρχικός δικαστικός επιμελητής βρίσκεται δολοφονημένος. Η σύλληψη και η ανάκριση του Katadreuffe (Fedja van Huêt), του δίνει την ευκαιρία να ξετυλίξει το κουβάρι της σχέσης του γιου με τον δεσποτικό και αυταρχικό πατέρα. Παρόλο που ζούνε αποξενωμένοι  ο ένας από τον άλλον, πολλές φορές οι ζωές τους θα διασταυρωθούν.

Έξοχη η σκηνοθεσία του Mike van Diem μας μεταφέρει στο Ρότερνταμ του '20, με μια αρκετά μαύρη ιστορία. Σε ένα περιβάλλον όπου ο Κάφκα συναντάει τον Ντίκενς, αυτή η σπουδή χαρακτήρων βοηθιέται απο τον πρωταγωνιστή της. Ο  Jan Decleir τον οποίο πρωτοθαύμασα στην ταινία Daens (1992), δίνει μεγάλο βάθος στον ρόλο ως ο σκληρός, αυστηρός αλλά και ακέραιος Dreverhaven.
Ο σκηνοθέτης μετά από αυτήν την ταινία δεν γύρισε τίποτα άλλο εκτός από κάποιες μικρού μήκους, μακάρι να ξανακούσουμε  κάτι από αυτόν τον ταλαντούχο κινηματογραφιστή.
Το Karakter μεταξύ άλλων βραβείων κέρδισε και το Οscar καλύτερης ξένης ταινίας. 

 
Karakter

http://www.imdb.com/title/tt0119448

Ολλανδία

Έγχρωμη 122 λεπτά

Βαθμολογία 8